چند نکته

«مباحثی نظیر حقوق بشر و اختلالات روانی مناسب ایران نیستند.» این حس را من در مورد عناوین دیگری هم داشته ام. مثلا در ایران ما تقلا میکنیم به مردم نشان دهیم برای حل مشکلاتشان به پزشک و متخصص مراجعه کنند، در انگلستان بحث طبی نمایی (medicalization) در بین جامعه شناسان مطرح است که در بعضی موارد جنبه ضدروانپزشکی (antipsychiatric) به خود میگرد. و یا مثال های دیگر هم وجود دارد. آیا باید از طرح این موارد که شاید به نوعی پست مدرن تلقی شوند در ایران خودداری شود؟ آیا الزاما ایران هم باید در مباحث علمی همان مسیری که جوامع دیگر رفته اند طی کند یا میتواند راه میان بری بپیماید؟
نکته دیگر در مورد برنامه های آینده دانشگاه های ایران است. من در واقع اطلاع ندارم برنامه های آینده چگونه تنظیم میشوند، اما میدانم در خیلی موارد این برنامه ها بستگی به وجود افراد دارند. یعنی اگر کسی دنبال تاسیس یک رشته باشد، این امر محقق میشود و اگر کسی نباشد نمیشود. و به دلیل تغییرات مکرر مدیران و مسولان دانشگاه ها، برنامه های درسی و ... در دانشگاه ها مکررا تغییر میکنند.

آیا این که برنامه درسی ایران با کشورهای دیگر باید فرق کند یا نه، سوال جالبی است. که در واقع تا حدی به همان نکته اول برمیگردد .اما یک امر را من مطمئن هستم، این نکته ی در ظاهر خیلی ساده، در اصل بسیار مهم است: «برای هر کار باید یک دلیلی وجود داشته باشد!». یعنی اگر یک درس در برنامه های درسی ایران گنجانده نمی شود باید پرسیده شود: چرا؟ اگر دلیلی وجود داشت (دلیل، نه بهانه) ایرادی ندارد. اما نمیتوان به سادگی گفت: این درس مربوط به غرب است و ما شرقیم!! این امر یک سفسطه است برای توجیه ندانستن ها و تنبلی ها.

من اعتقاد ندارم که فقط دانشجویان فارغ التحصیل رشته پزشکی باید به تحصیل جامعه شناسی پزشکی بپردازند. کلا بعضی افراد بدون این که بدانند نژادپرست هستند و در خیلی موارد نمیدانند غیر از افکار تبعیض آمیز (جنسی، قومی،...) جور دیگری هم میشود فکر کرد. امیدوارم دانش عمومی در این امر گسترش یابد و ای کاش این کار در مدارس و دانشگاه ها پیگیری میشد. مثلا در انگلستان به کارمندان یاد میدهند از ارباب رجوع نپرسند کجایی است، چون او فکر خواهد کرد نتیجه کارش به دلیل قومیت اش تعیین شده است (در حالی که در ایران گاهی از اولین سوالها این است که: بچه کجایی؟!). هرگز در انگلستان کسی (حداقل در ظاهر) به لهجه ایرانی من نخندیده است.

در بالا من چند بار طبق عادت ذکر کرده ام: «انگلستان»، که واژه درست در بسیاری از موارد «بریتانیا» است که مجموعه انگلستان، اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی است. این هم یک نکته که برای ما در ایران مهم نیست، ولی برای این جایی ها همان قدر مهم است که اگر کسی فرق ایران و عربستان را نداند، برای ما تعجب آور است!

هیچ نظری موجود نیست: